Negatywna ocena projektu nie zawsze oznacza definitywny koniec postępowania. Rozdział 16 ustawy wdrożeniowej przewiduje szczególną procedurę odwoławczą, której podstawowym instrumentem jest protest. Dopiero po jego wyczerpaniu możliwe jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Kluczowe jest jednak zrozumienie granic tej procedury. Ani protest, ani późniejsza kontrola sądowa nie służą ponownej, merytorycznej ocenie projektu. Nie są „drugą rundą konkursu”.
Aktualna praktyka sądów administracyjnych pokazuje jednak, że może ona zostać skutecznie zakwestionowana, ale wyłącznie w ramach ściśle określonych granic prawnych. Należy pamiętać, że sądy nie dokonują ponownej oceny projektów pod względem merytorycznym. Ich kontrola ogranicza się do zbadania, czy proces oceny był zgodny z prawem oraz z wiążącymi zasadami danego konkursu.
Co działa w praktyce?
Błędy proceduralne pozostają najsilniejszą podstawą zaskarżenia. Sądy koncentrują się w szczególności na tym, czy instytucja:
- zastosowała kryteria oceny dokładnie w brzmieniu opublikowanym w dokumentacji konkursowej,
- zapewniła wewnętrzną spójność oceny,
- przedstawiła uzasadnienie na tyle szczegółowe, aby możliwe było zweryfikowanie toku rozumowania,
- traktowała wnioskodawców w ramach tego samego konkursu w sposób równy.
Jeżeli uzasadnienie oceny jest zbyt ogólne albo wewnętrznie sprzeczne i nie pozwala na odtworzenie procesu decyzyjnego, może to stanowić podstawę do jej uchylenia.
Sam spór merytoryczny nie wystarcza. Argumenty oparte wyłącznie na przekonaniu wnioskodawcy, że projekt zasługiwał na wyższą punktację, był bardziej innowacyjny lub lepszy od konkurencyjnych, są konsekwentnie oddalane. Kontrola sądowa nie jest „drugą rundą oceny”. Sądy podkreślają, że ani procedura protestu, ani postępowanie sądowoadministracyjne nie służą zastępowaniu oceny dokonanej przez instytucję. Rola sądu ogranicza się do weryfikacji, czy ocena została przeprowadzona zgodnie z prawem, w sposób przejrzysty i zgodny z opublikowanymi kryteriami.
Jakość wniosku ma większe znaczenie, niż wielu wnioskodawców zakłada. Sądy coraz częściej akceptują negatywne decyzje w sytuacjach, w których niespójności lub luki we wniosku uniemożliwiają rzetelną ocenę. Nawet jeśli wnioskodawca uznaje je za drobne lub czysto formalne. Kontrola sądowa nie służy korygowaniu niejasnych lub wewnętrznie sprzecznych wniosków.
Termin ma charakter bezwzględny. Termin na wniesienie protestu jest krótki i rygorystycznie stosowany. Jego uchybienie skutkuje bezskutecznością protestu, niezależnie od merytorycznej wagi zarzutów.
Wniosek praktyczny
Skuteczne zakwestionowanie negatywnej oceny projektu jest możliwe, gdy spór zostanie ujęty jako problem proceduralny i prawny, a nie jako polemika co do jakości projektu. W praktyce szanse powodzenia są w dużej mierze przesądzone na długo przed wydaniem oceny przez sposób przygotowania i udokumentowania wniosku o dofinansowanie projektu.
